zwolnienie darowizny z podatku

Opodatkowanie darowizny – krótkie podsumowanie

Prezent od Świętego Mikołaja – z podatkiem czy bez?

Dużymi krokami zbliża się czas świętowania i odpoczynku w gronie najbliższych. Zgodnie z tradycją chcemy ten wyjątkowy czas uświetnić wykwintnymi potrawami, wspólnym śpiewem kolęd, a także podarunkami.

Święty Mikołaj jak co roku ma dużo pracy… Prezenty bywają różne – od słynnej „kolejnej pary skarpet” po wymarzony zegarek czy po prostu gotówkę. By uniknąć ewentualnych wątpliwości przypomnijmy raz jeszcze zasady opodatkowania darowizn.

Krótka ściąga z opodatkowania darowizny na rzecz osób najbliższych

Na gruncie obowiązujących przepisów mamy do czynienia z różnymi sytuacjami prawno-podatkowymi w zależności od kwoty przekazanej darowizny jak i relacji łączącej darczyńcę z obdarowanym.

Zacznijmy od najbliższych – „0” grupa podatkowa

Darowizna na rzecz osoby najbliższej – kto jest dla Świętego Mikołaja tym najbliższym?

Zgodnie z ustawą od spadków i darowizn – tym najbliższym jest: małżonka, dzieci, wnuki, prawnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha.

Darowizny w ramach ww. grupy osób są zwolnione z podatku niezależnie od wartości przekazanej darowizny ale tylko po spełnieniu dodatkowych przesłanek. Po pierwsze –– istnieje konieczność zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego, w terminie 6 miesięcy od jej otrzymania.

Druga kwestia to konieczność udokumentowania tej darowizny. Ale co to w praktyce oznacza? Czy wystarczy, że zrobimy sobie ze Świętym Mikołajem pamiątkowe zdjęcie obrazujące fakt przekazania nam podarku?

Obawiam się, że może to być trochę za mało jeśli chodzi o ustawową przesłankę dokumentowania darowizny. Przepis precyzuje w jakiej sytuacji należy odpowiednio udokumentować taką darowiznę.

Chodzi o sytuację gdy – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę wynoszącą 9637 zł. Taką darowiznę dla uzyskania zwolnienia należy udokumentować dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Jak wskazuje się w orzecznictwie – nie musi być to przelew z rachunku Świętego Mikołaja na rachunek obdarowanego. Wystarczy, że Święty Mikołaj wpłaci środki bezpośrednio na rachunek obdarowanego. Takie stanowisko zaprezentowano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt: I SA/Łd 861/19 – gdzie stwierdzono, że: „Użyty w przepisie art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. zwrot „udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy” należy rozumieć jako obowiązek wykazania, że doszło do transferu środków pieniężnych z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego (wykonania darowizny), przy czym drugorzędne znaczenie ma sposób dokonania tego transferu – nie musi to być transfer bezgotówkowy (z rachunku bankowego darczyńcy na rachunek bankowy obdarowanego). W razie otrzymania środków pieniężnych przez obdarowanego w gotówce, dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa, wystarczające jest wpłacenie otrzymanych w tej formie środków przez obdarowanego na własny rachunek bankowy”.

Dalsi krewni dla Mikołaja – jakie darowizny są zwolnione?

Kolejno ustawa o podatku od spadków i darowizn rozróżnia następną uprzywilejowaną grupę, tzw. I grupę podatkową do której zaliczają się osoby z zerowej grupy a także zięć, synowa oraz teściowie. W ramach tej grupy obowiązuje limit zwolnienia wynoszący 9637 zł. Następna II grupa to dalsi krewni czyli – zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych. Dla tej grupy limit zwolnienia to kwota wynosząca 7276 zł. Ostatnia – III grupa to osoby obce (nawet jeśli są to osoby żyjące w stałym związku nieformalnym), które bez podatku mogą przekazywać w darowiźnie kwotę (lub jej równowartość) wynoszącą 4902 zł.

Ustalenie wartości darowizny

Jak ustalić wartość otrzymanej darowizny? Wg ustawy wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw. Pamiętajmy, że wartością rynkową rzeczy lub praw majątkowych jest wartość określona na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju.